De kunst van verleiden: psychodramatechnieken inzetten bij cliënten met verfijnde afweer

Floor Jansen¹, Patrick Leenders¹
1. Huis voor Schematherapie

Kernwoorden

Psychodrama, verleiden, verfijnde afweer, ervaringsgericht

Kennisniveau deelnemers

alle niveaus

Tags doelgroep

Volwassenen

Tags thematiek en problematiek

Persoonlijkheidsstoornissen

Workshop

In schematherapie lopen spanning en emoties soms zo hoog op dat cliënten overspoeld raken en daardoor in hun coping schieten. Soms is deze copingmodus uitgesproken, maar je kunt als therapeut ook te maken krijgen met verfijnde afweer.

Misschien herken je dit: je voelt dat er minder verbinding is met je cliënt maar het lukt niet om de copingmodus in de juiste woorden te vangen. Verfijnde afweer laat zich niet makkelijk benoemen. Deze copingmodi zijn vaak zelfs sociaal geaccepteerd of bewonderenswaardig, denk bijvoorbeeld aan cliënten die heel reflectief over hun problemen praten, heel beleefd en afgestemd zijn of met luchtigheid en humor naar emotionele thema’s kijken. Het is voor de cliënt dan ook ongewoon om hierop aangesproken te worden.

Juist op deze momenten is het essentieel dat je als therapeut kunt schakelen: niet door harder te werken, maar door handiger te interveniëren. Want dat gebrek aan verbinding en voelen moet benoemd worden. Psychodramatechnieken bieden dan concrete en ervaringsgerichte handvatten. Dramatherapie wordt niet voor niets ook wel “de kunst van het verleiden” genoemd: het uitnodigen van de cliënt om, ondanks spanning, betrokken en in beweging te blijven.

Rolwissel, dubbelen, spiegelen… zeggen deze termen je nog weinig maar ben je wel nieuwsgierig? In deze 75 minuten durende workshop verkennen we hoe psychodramatechnieken helpend kunnen zijn om spanning te reguleren en tegelijkertijd het therapeutisch werk te verdiepen.

We laten zien hoe leuk het is om zelf uit je stoel te komen als therapeut en hoe je daarmee zowel je eigen spanning als die van de cliënt verlaagt. Je mag onderzoeken wat jij nodig hebt om iets nieuws te proberen bij het aanspreken van copingmodi. Bij deze workshop prutsen we samen!

Zin om mee te doen? Neem dan een voorwerp mee dat voor jou symbool staat voor spanning in de therapiekamer, dan hebben we meteen al iets om mee van start te gaan.

Floor Jansen is psychodramatherapeut en schematherapeutisch werkende.

Patrick Leenders is klinisch psycholoog, psychotherapeut en supervisor.

Waar ze elkaar gevonden hebben is het zien van uitdaging in cliënten die vastzitten in hun coping en echt geholpen moeten worden om tot voelen te komen.

Literatuur

Keisari, S., & Feniger-Schaal, R. (2017). Psychodrama techniques: The embodied voice in action. The Arts in Psychotherapy, 55, 68–76. Dayton, T. (2014). The living stage: A step-by-step guide to psychodrama, sociometry, and experiential group therapy. Health Communications.

Feniger-Schaal, R., & Orkibi, H. (2020). Integrative systematic review of psychodrama psychotherapy research. Frontiers in Psychology, 11, 543.